شرایط تاسیس مهد کودک
شرایط تاسیس مهد کودک از مهمترین موضوعاتی است که پیش از ورود به این حوزه باید بهطور دقیق بررسی شود. راهاندازی یک مهدکودک فقط به انتخاب مکان یا تهیه تجهیزات محدود نمیشود و از دریافت مجوز تا آمادهسازی ساختمان، جذب مربی مهد و تایید نام مرکز، مراحل مشخصی دارد. در این راهنمای صفر تا صد تاسیس مهدکودک، تمام آنچه برای شروع این مسیر لازم است به صورت مرحله به مرحله بررسی میکنیم تا بتوانید با آگاهی بیشتر، از همان ابتدا برای دریافت مجوز و راه اندازی یک مهدکودک استاندارد اقدام کنید.
اهمیت تاسیس مهدکودک
تاسیس مهدکودک تنها راهاندازی یک مرکز آموزشی یا یک کسبوکار نیست بلکه سرمایهگذاری بر یکی از مهمترین دورههای رشد انسان، یعنی سالهای ابتدایی کودکی است. پژوهشهای حوزه رشد کودک نشان میدهند که تجربههای آموزشی، اجتماعی و عاطفی در این سالها میتواند بر مهارتهای یادگیری، تعاملات اجتماعی و حتی موفقیت تحصیلی و شغلی افراد در سالهای آینده تأثیر بگذارد.
نقش مهدکودک فراتر از نگهداری کودک در ساعات عدم حضور والدین است. یک مهدکودک استاندارد محیطی فراهم میکند که کودکان در آن مهارتهایی مانند برقراری ارتباط، حل مسئله، همکاری، استقلال، مسئولیتپذیری و کنترل هیجان را به صورت تدریجی و از طریق بازی و فعالیتهای هدفمند یاد میگیرند.
یونیسف نیز بر اهمیت آموزش و مراقبت باکیفیت در دوران پیشدبستانی تاکید دارد:
آموزش با کیفیت پیشدبستانی از سوی مربی مهد به کودکان کمک میکند اعتماد به نفس خود را تقویت کنند، مهارتهای حل مسئله را بیاموزند و در کنار هم سن و سالان خود، تواناییهای شناختی، اجتماعی، عاطفی و جسمیشان را توسعه دهند و مستقل شوند.
از نگاه خانوادهها نیز مهدکودک فرصتی برای کودکان پیش از ورود به مدرسه است که حضور در یک محیط آموزشی را جهت آمادگی برای پذیرش قوانین، تعامل با دیگران و یادگیری گروهی تجربه کنند.
اگر قصد راه اندازی مرکز آموزشی کودک را دارید آشنایی با شرایط قانونی، استانداردهای آموزشی و الزامات اجرایی این مراکز، نخستین گام برای راهاندازی یک مرکز آموزشی موفق محسوب میشود.
اولین گام برای درخواست مجوز تاسیس کودکستان، شرکت در دورههای الکترونیکی و اخذ گواهی صلاحیتهای حرفه ای و عمومی از سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک است. پس از آن درخواست خود را در درگاه ملی مجوزها ثبت میکنید. نتیجه پس از بارگذاری کامل مدارک و اخذ گواهی صلاحیتهای عمومی و حرفهای در سامانه توسط کارشناسان حداکثر تا پنج ماه اعلام میکند.
انواع مهدکودک
مهدکودکها بر اساس نوع خدمات، گروه هدف، ساعت فعالیت و رویکرد آموزشی دستهبندی میشوند. شناخت انواع این مراکز آموزشی کمک میکند والدین، مدیران و متقاضیان تاسیس مهدکودک بتوانند متناسب با نیاز خود، گزینه درستتری را انتخاب کنند.
| نوع مهدکودک | ویژگی | گروه هدف و فعالیت | توضیح کوتاه |
|---|---|---|---|
| مهدکودک قرآنی | رویکرد تربیتی مذهبی | کودکان خانوادههای مذهبی و علاقهمند به آموزش دینی | علاوه بر مراقبت و پرورش کودک، آموزش مفاهیم قرآن و دینی را هم دنبال میکند |
| مهدکودک دو زبانه | آموزش زبان دوم در برنامه روزانه | خانوادههای علاقهمند به تقویت زبان کودک | آموزش زبان خارجی یا زبان دوم را بهصورت روزانه در برنامه دارد |
| مهدهای خصوصی | مرکز آموزشی و تربیتی عمومی | کودکان از شیرخوار تا پیشدبستانی | رایجترین مدل مهد کودک است و خدمات پرورشی، آموزشی و فرهنگی ارائه میکند |
| روستامهد (مهد خصوصی روستایی) | متناسب با بافت روستایی | کودکان روستا | با همکاری شورای اسلامی و تحت نظارت نهادهای مربوط شکل میگیرد و برای مناطق روستایی تعریف شده است |
| مهدکودک گالری | وابسته به کارگاه یا محیط کار | فرزندان کارکنان کارخانجات | بر مبنای مقررات کار و با مشارکت نهادهای مربوط راهاندازی میشود |
مهدکودک تماموقت
مهد کودک تماموقت از صبح تا عصر فعال است و برای والدینی که ساعات کاری طولانی دارند، گزینه مناسبی محسوب میشود. در برخی مراکز، ساعات اضافه با هزینه جداگانه لحاظ میشود.
مهدکودک نیمهوقت
این نوع مهدکودکها روزانه حدود چهار ساعت و معمولا در نوبت صبح یا عصر فعالیت دارند. مهدکودک نیمهوقت برای کودکانی مناسب است که تنها به چند ساعت آموزش و مراقبت در روز نیاز دارند.
مهدکودک شبانه روزی
کودکستانهای شبانهروزی تنها در بیمارستانها، شرکتها، کارخانههای تولیدی و مشاغل دارای شیفت های شبانه روزی با قید وجود مادران شاغل دارای فرزند زیر هفت سال مجاز است. در این صورت فاصله مکانی نسبت به مکان اشتغال مادر باید به نحوی نزدیک باشد که مادر بتواند در هر ساعاتی از شبانه روز به سهولت به فرزند خود دسترسی داشته باشد.
شرایط لازم تاسیس مهد کودک
برای تاسیس مرکز آموزشی مهد کودک شما باید شرایط مشخصی را از نظر قانونی، شخصیتی و تحصیلی داشته باشید. این شرایط بهمنظور تضمین کیفیت آموزشی و تربیتی محیط مهد کودک درنظر گرفته شده است. زمان لازم برای صدور مجوز از زمان تایید مدارک به مدت 3 ماه است و تا 2 سال از تایید آن اعتبار دارد.
بر اساس سایت مرکز مجوزها شرایط عمومی موسس به شرح ذیل است:
- داشتن حداقل 24 سال سن
- تاهل متقاضی حقیقی (مختص آقایان)
- داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت از خدمت (مختص آقایان)
- نداشتن سوء پیشینه کیفری
- اخذ گواهی عدم اعتیاد به مواد مخدر
- اخذ گواهی تاییدیه برخورداری از سلامت روان و سلامت جسم
- داشتن حداقل مدرک تحصیلی کارشناسی در رشتههای علوم انسانی، رشتههای علوم اسلامی و دارندگان مدرک حوزوی سطح دو و بالاتر
- در صورت نداشتن حداقل مدرک تحصیلی، ارائه گواهی 5 سال سابقه بیمه، تجربه و حسن سابقه کاری در نهادهای معتبر فرهنگی، آموزشی و تربیتی با اولویت فعالیت در حوزه تربیت کودک
- اخذ گواهی صلاحیت حرفهای و عمومی (قابل دریافت از طریق سامانه تخصصی سازمان تعلیم و تربیت)
- داشتن اساسنامه ثبتی با زمینه فعالیت مرتبط نزد مرجع رسمی ثبت شرکتها برای متقاضی حقوقی غیردولتی
- عدم عضویت در شورای برنامهریزی و نظارت تعلیم و تربیت کودک استان و ستاد
- نداشتن پست مرتبط با حوزه کودک در ادارات آموزش و پرورش
- نداشتن تخلف در شورای برنامهریزی و نظارت استان
شما برای دریافت این مجوز باید مدارک هویتی،تصاویر گواهی های عدم اعتیاد، سلامت جسم را همراه با آگهی تاسیس مهدکودک در روزنامه رسمی را در کنار استعلامات بین دستگاهی در سامانه درگاه مجوز بارگذاری نمایید.
شرایط مجوز فعالیت مهد کودک
مجوز تاسیس مرکز آموزشی مهدکودک غیردولتی پیش نیاز مجوز فعالیت مهدکودک است. زمان لازم برای صدور مجوز فعالیت از زمان تایید مدارک حدود 5 ماه به طول میانجامد. مدت اعتبار این مدرک 5 سال است. صدور مجوز بصورت پیامکی به شما اطلاع رسانی میشود و شما میتوانید در کارتابل سامانه مجوز از پیشرفت روند اخذ مجوز خود آگاه شوید.
- ارائه مجوز تاسیس کودکستان غیردولتی
- ارائه اجاره نامه رسمی یا سند مالکیت محل فعالیت
- ارائه تاییدیه سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس یا سازمان نظام مهندسی کشور
- ارائه تاییدیه بهداشت ملک از هر یک از مراکز بهداشت
- معرفی مدیر مهد
- ارائه کارت بهداشت معتبر متصدی و همه کارکنان مرتبط با مواد غذایی
- ارائه گواهینامه معتبر پایان دوره آموزشی از مراجع ذیصلاح مورد تایید وزارت بهداشت متصدی و همه کارکنان مرتبط با موادغذایی / یا ارائه برگه ثبت نام آموزش بهداشت جهت اخذ گواهینامه َ
- داشتن تاسیسات آبرسانی اعم از مخازن، شبکه توزیع یا چاه آب و آب مصرفی مورد تایید وزارت بهداشت
- داشتن فاضلاب مورد تایید وزارت بهداشت( داشتن چاه جاذب ، تصفیه خانه اختصاصی، تخلیه به شبکه جمع آوری فاضلاب )
- تامین تهویه مناسب در فضا آموزشی
- داشتن سیستم مدیریت پسماند مناسب
- داشتن پوشش دیوار و سقف و کف سالم و قابل نظافت
- وجود اتاق و امکانات لازم برای خواب و استراحت با ظرفیت مناسب کودکان دوره اول
- رعایت نکات ایمنی و استانداردسازی محیط کودکستان شامل نصب حفاظ راه پله، پنجره، بالکن، استخر، رادیاتورها، قرنیزها، تنه درخت، ستون ها و گوشه ها
- امکان فعالیت های ورزشی، تفریحی و… مناسب برای کودک در فضای باز
- تامین نور کافی در فضاهای داخلی
- تامین وسایل و تجهیزات استاندارد برای استفاده کودکان در فضای باز وبسته
- تامین سیستم گرمایشی وسرمایشی استاندارد در فضاهای مورد استفاده
- تاییدیه صلاحیت از حراست دستگاه متبوع
شما برای دریافت جواز فعالیت باید مدارک تاییدیه استحکام بنا، مکان یابی و تعیین ظرفیت اسمی ملک از سازمان نوسازی یا نظام مهندسی کشور، تاییدیه بهداشت ملک از مرکز بهداشت، معرفی نامه مدیر کودکستان را نیز ارائه دهید.
شرایط تایید نام مهد کودک چگونه است؟
انتخاب نام مرکز آموزشی باید یکتا باشد و طبق ضوابط آیین نامه نامگذاری شهرها، خیابانها، اماکن و مؤسسات عمومی باشد. برای بررسی نام مهدکوک پیشنهادی شما به عنوان موسس سه نام پیشنهادی خود را برحسب اولویت در سامانه ثبت میکنید. پس از بررسی توسط کارشناس مربوطه، نتیجه از طریق پیامک به شما اطلاع رسانی می شود.
الزامات جذب و استخدام پرسنل پس از راه اندازی مهدکودک
مدیر، مربیان و کمک مربیان باید صلاحیت حرفهای خود را با گواهی آموزشی معتبر اثبات کنند.
مدیر مهد کودک
- حداقل دارای مدرک کارشناسی (در رشتههای علوم تربیتی، روانشناسی، آموزش پیشدبستانی یا رشتههای مرتبط)
- گذراندن دورههای صلاحیت حرفه ای مدیر مهد کودک (تایید شده توسط سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک)
مربی مهد کودک
- حداقل مدرک دیپلم یا کارشناسی مرتبط
- دارای مدرک مربیگری مهد کودک مورد تأیید سازمان فنی حرفهای
- توانایی اجرای برنامههای آموزشی، تربیتی و هنری
آموزشگاه سنجش پارسیان دوره مربیگری مهد کودک فنی حرفه ای را با برگزار میکند که از دانش آموختگان برتر مجموعه ما برای استخدام مربی مهدکودک خود میتوانید بهره ببرید.
برای تامین نیروی انسانی چند مربی نیاز است؟
تعداد مربیان مهدکودک متناسب با سن کودکان و ظرفیت پذیرش مرکز تعیین میشود تا هر گروه سنی، مراقبت و آموزش کافی دریافت کند. بر این اساس، علاوه بر یک مدیر برای کودکستان، تعداد مربیان مورد نیاز به شکل زیر محاسبه میشود:
- کودک شیرخوار (تا ۲۴ ماهگی): هر ۵ کودک یک مربی
- گروه سنی ۲۴ تا ۳۶ ماه: هر ۸ کودک یک مربی
- گروه سنی ۳۶ تا ۴۸ ماه: هر ۱۰ کودک یک مربی
- گروه سنی ۴۸ تا ۶۰ ماه: هر ۱۵ کودک یک مربی
- گروه سنی ۶۰ تا ۷۲ ماه: هر ۲۰ کودک یک مربی
این تناسب باعث میشود حضور مربی در هر گروه سنی متناسب با نیازهای مراقبتی، آموزشی و تربیتی کودکان باشد و کیفیت خدمات مهدکودک در سطح مطلوب حفظ شود.
شرایط ساختمان مهدکودک
ساختمان مهد کودک باید از نظر قانونی و فیزیکی، شرایطی داشته باشد که هم شرایط اخذ مجوز را فراهم کند و هم برای حضور روزانه کودکان ایمن و مناسب باشد.
سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک جهت مکانیابی فضا و شرایط کلی ساختمان مهدکودکها آییننامهای را تدوین کرد. بر اساس آییننامه، مراکز آموزشی کودک بهتر است در نزدیکی فضاهای سبز، تفریحی، آموزشی و مسکونی قرار داشته باشد. طراحی فضای داخلی کودکستانها نیز بایستی به نحوی باشد که قابلیت اجرای انواع بازیها و فعالیتهای پر تحرک، کم تحرک و گفتگو محور را داشته باشد.
فضای فیزیکی مورد نیاز مهد کودک
- اتاق استراحت، مراقبت و بازی نوزاد (در کودکستان دوره اول)
- اتاق برای فعالیتهای تربیتی کم تحرک
- فضای باز یا سالنی برای فعالیتهای تربیتی پر تحرک
- فضای مناسب و بهداشتی برای تغذیه
- انبار نگهداری وسایل و اشیا
- فضای اداری و انتظار خانوادهها
- فضای تاسیسات برای ساختمانهایی که موتورخانه مجزا دارد
- سرویس بهداشتی
درنظر گرفتن فضاهایی مانند کتابخانه، آزمایشگاه، اتاق مادر و کودک و کارگاه ها در فرآیند تربیت کودکان نیز توصیه می شود.
متراژ مناسب با توجه به ظرفیت اسمی
بر اساس دستور العملهای سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، متراژ مهد کودکها متناسب با تعداد کودکان مشخص میشود. ظرفیت اسمی کودکستان دوره اول بر اساس متراژ بنای مفید اتاقها به ازای هر کودک 2 متر مربع و در کودکستان دوره دوم به ازای هر کودک 1.5 متر مربع محاسبه می گردد.
حداقل متراژ لازم فضای باز برای فعالیتهای پر تحرک بر اساس استفاده یک کلاس 20 نفره 50 متر مربع در نظر گرفته میشود. همچنین از این فضای باز مهدکودک حداقل باید 60 درصد مختص انجام بازیهای حرکتی، دویدن، توپ بازی و مشابه آن بدون مانع و محدودیت باشد.
حداقل تجهیزات برای راه اندازی مهدکودک
تجهیزات مورد نیاز برای کودکان به دو دسته مراقبت نگهداری و تربیتی مهارتی تقسیم بندی میشود. خرید تجهیزات تربیتی و مهارتی باید دارای استاندراد ایمنی و متناسب با دوره سنی کودکان تهیه کنید.
| وسایل و تجهیزات | انواع | تجهیزات مهد کودک |
|---|---|---|
| مراقبت و نگهداری | تغذیه | لوازم آشپزخانه، وسایل لازم برای صرف غذا و میان وعده مناسب با گروه سنی کودکان |
| مراقبت و نگهداری | خواب | تخت با تشک مخصوص کودک، بالش، روبالشی، ملحفه و پتو (به ازا هر کودک یک عدد)، کمد مخصوص نگهداری وسایل خواب کودکان |
| مراقبت و نگهداری | بهداشت | تجهیزات لازم برای نظافت و شستشوی کودک |
| تربیتی و آموزشی | تجهیزات فعالیتهای کلامی نمایشی | کارت های تصویری، کتاب، ماسک ها و تن پوش های عروسکی، عروسک های انگشتی، وسایل خانه بازی، وسایل آشنایی با مشاغل مختلف مناسب با گروه سنی |
| تربیتی و آموزشی | تجهیزات فعالیتهای دقیق و ظریف | لگوها و اسباب بازی های جور کردنی، وسایل نقاشی، خمیر بازی، گِل بهداشتی متناسب با گروه سنی |
| تربیتی و آموزشی | تجهیزات فعالیتهای پر تحرک | اسباب بازی های کشیدنی، هل دادنی و تعادلی مناسب با گروه سنی |
| تربیتی و آموزشی | تجهیزات فعالیتهای پنج گانه | توپهای پارچهای و پلاستیکی، قالب های مختلف در اشکال هندسی متنوع، گلها، گیاهان و دانهها در سایزهای مختلف مناسب با گروه سنی |
| تربیتی و آموزشی | تجهیزات عمومی | تجهیزاتی که جهت انجام کلیه فعالیت تربیتی فوق الذکر استفاده از آنها ضروری است، مانند میز، صندلی، تخته، ماژیک متناسب با گروه سنی |
| تربیتی و آموزشی | تجهیزات بازی در فضای باز | سرسره، تاب، الاکنگ |
سرمایه موردنیاز برای افتتاح مهدکودک
سوالی که برای هر کارآفرینی برای راه اندازی مهد کودک مطرح است این است که برای راهاندازی مهد کودک چقدر سرمایه لازم است؟
سرمایه مورد نیاز برای راه اندازی مهد کودک به عواملی از جمله موقعیت مکانی، مالکیت ملک (اجارهای یا ملکی)، فضا سازی ساختمان، ظرفیت پذیرش کودکان، سطح امکانات و تجهیزات، نوع خدمات آموزشی و نیروی انسانی از قبیل مدیر، مربی مهدکودک، کمک مربی مهد کودک، مربی پیش دبستانی، نیروی اجرایی و خدماتی وابسته است.
با توجه به توضیحات قبل برای راهاندازی مهدکودک متناسب با ظرفیت اسمی نیاز به ساختمانی با فضای باز و حیاط است که بر اساس موقعیت مکانی مدنظر خود میتوانید هزینه رهن، اجاره یا خرید ملک را از سایت های آگهی املاک مانند سایت دیوار را برآورد کنید. برای مهدکودکها عموما نیاز به فضاسازی داخلی است که این هزینه را در کنار تجهیزات سرمایشی و گرمایشی مورد نیاز ساختمان باید در برآورد هزینه خود لحاظ کنید.
از سوی دیگر بر اساس ظرفیت اسمی مرکز آموزشی خود با شاخصهای اعلامی میتوانید به راحتی تعداد پرسنل مورد نیاز برای ارائه خدمات با کیفیت و میزان حقوق پرداختی بر اساس حداقل حقوق قانون کار را برای تیم اجرایی خود محاسبه نمایید.
تعداد تجهیزات آموزشی، مهارتی و رفاهی در مرکز آموزشی بسته به خواسته و نظر شما و ظرفیت اسمی برای مهدکودک متغیر است.
وام برای تاسیس مهد کودک
اخذ وام برای راه اندازی مرکز نگهداری کودک نیازمند ارائه مجوز و پروانه فعالیت به بانک است. شما برای دریافت وام بانکی باید طرح توجیهی تاسیس مهد کودک را با جوانب مختلف از جمله سرمایه اولیه، سرمایه در گردش، بودجه مورد نیاز و هزینه افتتاح مرکز را ارائه دهید. بانک پس از بررسی پروانه فعالیت و طرح توجیهی نسبت به درخواست وام شما اقدام میکند.
جمع بندی
تاسیس و مجوز فعالیت مهدکودک فرایندی است که نیازمند شناخت دقیق ضوابط قانونی، شرایط ساختمان و آمادهسازی مکان مناسب، نیروی انسانی ماهرو متخصص به همراه داشتن انگیزهای واقعی برای خدمت در حوزه کودک است. دریافت مجوز کودکستان از سامانه سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک آغاز میشود و با ارائه مدارک لازم و پرداخت هزینه بررسی درخواست در نهایت به تایید و صدور مجوز فعالیت مهدکودک ختم می شود
منابع
دانلود فایل آیین نامه ضوابط مکان یابی فضا و تجهیزات کودکستانها
Unicef.org: kindergarten important every child regardless where they grow
سوالات متداول
- آیا آقایان هم میتوانند مهدکود ک تاسیس کنند؟
بله، فقط آقایان متاهل که کارت پایان خدمت یا معافیت از خدمت سربازی را دارند در صورت داشتین شرایط سنی، مدرک تحصیلی مرتبط می توانند مجوز تاسیس مهدکودک را دریافت کنند.
- حداقل مدرک تحصیلی لازم برای دریافت مجوز مهد کودک چیست؟
حداقل مدرک تحصیلی کارشناسی در رشتههای علوم انسانی، رشتههای علوم اسلامی مورد تایید است.
- چقدر زمان میبرد تا مجوز فعالیت مهد کودک صادر شود؟
اگر مدارک کامل در سامانه مجوز بارگذاری شود حدود 5 ماه به طول می انجامد.
- آیا مهد کودک میتواند در ساختمان با کاربری مسکونی افتتاح شود؟
بله، استقرار مهدکودک در ساختمان هایی با کاربری مسکونی بلامانع است و باید تاییده های لازم اخذ شود.