لیست لوازم تعمیرات برق خودرو
بعد از یادگیری اصول و مباحث فنی برق خودرو، ورود به بازار کار فقط به دانش تئوری محدود نمی‌شود؛ داشتن ابزار مناسب نیز بخش مهمی از آمادگی برای انجام تعمیرات اتومبیل است. انتخاب تجهیزات باید متناسب با سطح مهارت، نوع خدمات و حوزه فعالیت تعمیرکار انجام شود؛ زیرا ابزارهای موردنیاز یک برقکار عمومی با تجهیزات مورد استفاده در عیب‌یابی پیشرفته، تعمیر ECU و کار روی بردهای الکترونیکی متفاوت است. اگر به‌صورت تجربی کسب مهارت کرده‌اید برای آموزش اصولی و اقدام برای دریافت جواز کسب خود دوره آموزش برق خودرو در مشهد یا هر شهر دیگری زیر نظر سازمان فنی حرفه ای بگذرانید.
در این مقاله، لیست لوازم تعمیرات برق خودرو در دسته‌های ابزارهای عیب‌یابی، تجهیزات سیم‌کشی و اتصالات، ابزارهای عمومی و تجهیزات تخصصی همراه با ویژگی‌های ابزار برای خرید را مورد بررسی قرار دادیم. ابزار مورد نیاز برق خودرو را به‌صورت کاربردی و در جدولی بر اساس سطح مهارت برقکار همراه با کاربرد هر یک تهیه کردیم. این دسته‌بندی کمک می‌کند در ابتدای مسیر، تجهیزات ضروری را از ابزارهای تخصصی‌تر جدا کنید و بدون خرید وسایل غیرضروری، تعمیرگاه برق خودرو خود را مرحله‌به‌مرحله تجهیز کنید.
| نام ابزار | کاربرد | سطح تعمیرکار |
| مولتی‌متر دیجیتال | اندازه‌گیری ولتاژ، مقاومت، پیوستگی و بررسی مدارهای الکتریکی | معمولی، نیمه‌حرفه‌ای، حرفه‌ای |
| هویه | ایجاد اتصال لحیمی بین سیم‌ها و تعمیر برخی اتصالات الکتریکی | معمولی، نیمه‌حرفه‌ای، حرفه‌ای |
| ابزار بازکردن رودری و قاب‌های داخلی | بازکردن قاب‌ها و دسترسی به سیم‌کشی بدون آسیب به قطعات پلاستیکی | معمولی، نیمه‌حرفه‌ای، حرفه‌ای |
| تستر باتری و سیستم شارژ | بررسی وضعیت باتری، استارت و سیستم شارژ | معمولی، نیمه‌حرفه‌ای، حرفه‌ای |
| تستر برق خودرو | بررسی سریع وجود و وضعیت ولتاژ در نقاط مختلف مدار | معمولی، نیمه‌حرفه‌ای |
| تستر مدار و ابزارهای تست سیم‌کشی | بررسی قطعی، اتصال کوتاه، افت ولتاژ و مشکلات مسیر سیم‌کشی | نیمه‌حرفه‌ای، حرفه‌ای |
| دستگاه دیاگ | خواندن خطاها، ارتباط با ECU و مشاهده پارامترهای سیستم‌های کنترلی | نیمه‌حرفه‌ای، حرفه‌ای |
| اسیلوسکوپ خودرویی | مشاهده و تحلیل شکل موج سنسورها، عملگرها و مدارهای کنترلی | حرفه‌ای |
| هیتر هوای گرم | تعمیر برد، قطعات الکترونیکی و برخی اتصالات حرارتی | حرفه‌ای |
| منبع تغذیه آزمایشگاهی | تامین ولتاژ کنترل‌شده و محدود کردن جریان برای تست ECU و ماژول‌ها | حرفه‌ای |
| پروگرامر ECU | خواندن، نوشتن و مدیریت داده‌های حافظه و نرم‌افزار ECU | حرفه‌ای |
| تجهیزات تعمیر برد | تعمیر ECU، BCM، ABS و سایر ماژول‌های الکترونیکی | حرفه‌ای |
| ابزارهای تخصصی تست شبکه‌های ارتباطی خودرو | بررسی و تحلیل ارتباطات و سیگنال‌های شبکه‌های خودرویی | حرفه‌ای |
در جدول بالا منظور از سطح معمولی برای تعمیرات پایه برق خودرو، سیم‌کشی و باز و بست قطعات است و نیمه‌حرفه‌ای برای تعمیرکارانی که علاوه بر تعمیرات معمول، عیب‌یابی سیستم‌های الکتریکی و استفاده از دیاگ را انجام می‌دهند درنظر گرفتیم. سطح حرفه‌ای نیز برقکاران خودرو فعال در عیب‌یابی پیشرفته، ECU، ماژول‌ها، شبکه‌های ارتباطی و تعمیرات الکترونیکی است.
ابزارهای عیب‌یابی برق خودرو
عیب‌یابی برق خودرو فقط به پیدا کردن قطعی سیم یا اندازه‌گیری ولتاژ محدود نمی‌شود؛ از یک مدار ساده باتری و استارت تا سیستم‌های ECU، سنسورها و شبکه‌های ارتباطی خودرو، هرکدام به ابزار مناسب خود نیاز دارند.
مولتی‌متر دیجیتال
مولتی‌متر مهم‌ترین ابزار پایه عیب‌یابی و اندازه‌گیری در برق خودرو است و برای بررسی ولتاژ باتری و مدارها، مقاومت، پیوستگی سیم‌ها، دیودها استفاده می‌شود. برای مثال، زمانی که خودرو استارت نمی‌خورد، با مولتی‌متر می‌توان ولتاژ باتری را قبل و هنگام استارت بررسی کرد و از روی افت ولتاژ، سرنخ کافی درباره وضعیت باتری یا مدار استارت به دست آورد.
برای خرید مولتی‌متر مناسب توجه به ورودی‌های ایمن، فیوزهای مناسب، میزان دقت اندازه‌گیری، قابلیت تست پیوستگی سریع و محدوده مناسب اندازه‌گیری ولتاژ DC حائز اهمیت است.
تستر برق خودرو
تستر برق یا لامپ تست برای بررسی سریع شرایط ولتاژ در یک نقطه از مدار استفاده می‌شود. مزیت اصلی آن سرعت است؛ در بسیاری از بررسی‌های اولیه، شما به عنوان تعمیرکار برق خودرو می‌توانید به‌جای انجام اندازه‌گیری‌های متعدد ولتاژ با مولتی‌متر، ابتدا با تستر شرایط پایداری برق یک نقطه را تشخیص دهید.
یک تستر برق خودرو کارآمد دارای سیم و گیره اتصال با کیفیت، عایق مناسب، محدوده ولتاژ کاری مناسب و استحکام نوک تستر است.
تستر مدار و ابزارهای تست سیم‌کشی
برای عیب‌یابی سیم‌کشی، داشتن یک مولتی‌متر کافی نیست. در تعمیرات قطعی، اتصال کوتاه، ضعف اتصال، افت ولتاژ یا مشکل یک مسیر سیم‌کشی باید بررسی شود.
ابزارهای تست مدار و تجهیزات مناسب سیم‌کشی باید اتصال مطمئن، پراب‌ها و کانکتورهای متنوع و امکان استفاده در محدوده ولتاژ خودرو داشته باشند. در خودروهای جدید نیز باید هنگام انتخاب ابزار، حساسیت مدارهای الکترونیکی را در نظر گرفت.
ابزارهای سیم‌کشی، مونتاژ و اتصالات
بعد از عیب‌یابی و تشخیص مشکل برق اتومبیل باید سیم، سوکت یا اتصال معیوب به‌درستی تعمیر و مونتاژ شود. یک اتصال شل، پرس نامناسب ممکن است در ابتدا مشکل را برطرف‌شده نشان دهد، اما با لرزش، رطوبت و تغییرات دما دوباره باعث ایجاد قطعی یا افت ولتاژ شود.
در انتخاب ابزارهای سیم‌کشی باید کیفیت اتصال، سازگاری با نوع سیم و ترمینال را درنظر بگیرید. ابزارهای سیم‌چین، سیم لخت‌کن، پرس و لحیم‌کاری از تجهیزات اصلی این بخش هستند.
سیم‌چین
سیم‌چین برای بریدن سیم‌های برق خودرو، پایه‌های اضافی و بخش‌های آسیب‌دیده سیم استفاده می‌شود. در تعمیر سیم‌کشی، برش نامناسب می‌تواند رشته‌های مسی را تخریب کند و آماده‌سازی اتصال را با مشکل مواجه کند.
در تهیه سیم‌چین باید به کیفیت تیغه تیز، لبه برش مقاوم، دسته خوش‌دست و عایق مناسب آن توجه کنید. برای فعالیت به عنوان برقکار مدل‌هایی که برای برش سیم‌های الکتریکی طراحی شده‌اند، انتخاب مناسب‌تری نسبت به ابزارهای عمومی هستند.
سیم‌لخت‌کن
سیم‌لخت‌کن برای برداشتن عایق سیم و آماده‌کردن آن برای پرس، اتصال یا لحیم‌کاری استفاده می‌شود. این ابزار در تعمیر سیم‌کشی اهمیت زیادی دارد، چون استفاده از سیم‌چین یا تیغ برای لخت‌کردن سیم ممکن است بخشی از رشته‌های مسی را هم قطع کند.
برای تهیه این ابزار باید قبل از خرید سایز سیم قابل برش، قابلیت تنظیم یا انتخاب سایز، کیفیت تیغه را مورد بررسی قرار دهید.
انبر پرس سرسیم
در بسیاری از تعمیرات، سیم باید به یک ترمینال، سرسیم یا کانکتور متصل شود. انبر پرس برای فشرده‌کردن ترمینال روی سیم استفاده می‌شود تا اتصال مکانیکی مناسبی ایجاد شود.
در این ابزار، تناسب فک پرس با نوع و سایز ترمینال از خودِ قدرت انبر مهم‌تر است. مدل‌های انبر پرس جغجغه‌ای در فرآیند پرس با قابلیت کنترل بیشتر تا تکمیل پرس اجازه آزادشدن اتصال را نمی‌دهند.
ابزار خارج‌کردن ترمینال و سوکت
گاهی مشکل فقط یک ترمینال آسیب‌دیده داخل سوکت است. در این شرایط، کشیدن سیم یا باز کردن سوکت می‌تواند آسیب بیشتری ایجاد کند. ابزارهای خارج‌کردن ترمینال برای آزادکردن پین از داخل کانکتور طراحی شده‌اند.
برای انتخاب ابزار پین درار باید ویژگی‌های تنوع سایز و شکل ابزارها، کیفیت و استحکام نوک‌ها و سازگاری با کانکتورهای رایج خودرو را درنظر گرفت. این ابزار هنگام تعمیر دسته‌سیم، تعویض پین یا اصلاح اتصالات سوکت‌ها کاربردی است و از آسیب به کانکتور جلوگیری می‌کند.
هویه
هویه در تعمیرات سیم‌کشی برای ایجاد اتصال لحیمی میان سیم‌ها یا تعمیر برخی اتصالات الکتریکی استفاده می‌شود. مزیت اصلی آن ایجاد یک اتصال الکتریکی پایدار است، اما روش اتصال باید متناسب با محل تعمیر و نوع سیم‌کشی انتخاب شود.
برای کار برق خودرو کنترل دما، توان مناسب، نوک قابل تعویض و کیفیت انتقال حرارت از مشخصات مهم انتخاب این ابزار هستند.
هیتر هوای گرم
هیتر هوای گرم بیشتر در تعمیرات الکترونیکی، بردها و برخی اتصالات حرارتی کاربرد دارد و با هویه معمولی متفاوت است. در تعمیر ECU و ماژول‌های الکترونیکی، کنترل دقیق دما و جریان هوا اهمیت ویژه‌ای دارد.
تنظیم دما، تنظیم جریان هوا، پایداری حرارت و تنوع نازل‌ها از مشخصات مهم برای انتخاب هیتر هوای گرم محسوب می‌شود. برای برقکاری که خدمات رایج را ارائه می‌دهد این ابزار در اولویت اولیه خرید قرار ندارد. با ورود به تعمیرات ECU و برد، کاربرد آن بیشتر احساس می‌شود.
سیم لحیم و فلاکس
کیفیت اتصال لحیمی فقط به هویه وابسته نیست. نوع سیم لحیم و فلاکس نیز روی کیفیت و سهولت اتصال اثر می‌گذارد.
معیارهای قطر مناسب برای نوع کار، ترکیب آلیاژی مشخص و کیفیت یکنواخت را ملاک خرید خود قرار دهید.
در تعمیرات حساس الکترونیکی، استفاده از مواد ناشناخته و نامناسب می‌تواند مشکلاتی در کیفیت اتصال یا خوردگی ایجاد کند.
هیت‌شرینک
هیت‌شرینک برای عایق‌کردن و محافظت از اتصال سیم‌ها استفاده می‌شود و در بسیاری از تعمیرات سیم‌کشی می‌تواند جایگزین مرتب‌تر و بادوام‌تری نسبت به استفاده صرف از چسب برق باشد.
هنگام خرید معیارهای قطر اولیه و قطر جمع‌شده، نسبت جمع‌شوندگی، ضخامت و نوع روکش را مورد بررسی قرار دهید. قطر هیت‌شرینک باید به‌اندازه‌ای باشد که به‌راحتی روی اتصال قرار بگیرد و پس از حرارت‌دهی، اتصال را به‌خوبی دربر بگیرد.
ابزار و تجهیزات اتصال سوکت و ترمینال
سوکت‌ها و ترمینال‌ها بخش جدایی‌ناپذیر سیم‌کشی خودرو هستند. در تعمیرات حرفه‌ای، وصل‌کردن دو سیم کافی نیست؛ باید نوع ترمینال، سایز سیم، روش اتصال و شرایط محیطی محل نصب در نظر گرفت.
برای انتخاب تجهیزات اتصال، جنس ترمینال، محدوده سایز سیم، مقاومت مکانیکی اتصال، نوع آب‌بندی و سازگاری با کانکتور مورد استفاده را بررسی کنید. در بخش‌هایی از خودرو که در معرض رطوبت، گرد و غبار یا لرزش قرار دارند، استفاده از اتصال و کانکتور متناسب با شرایط محیطی اهمیت بیشتری دارد. ابزارهای پرس و کیت‌های کانکتور مخصوص خودرو نیز برای همین نوع تعمیرات طراحی شده‌اند.
ابزارهای نظم‌دهی و مونتاژ سیم‌کشی
پس از تعمیر یا اضافه‌کردن سیم، مرتب‌سازی دسته‌سیم اهمیت دارد. بست کمربندی، ابزار مخصوص کشیدن یا برش بست و تجهیزات محافظت از دسته‌سیم از تماس سیم با قسمت‌های متحرک یا داغ خودرو جلوگیری می‌کند.
تجهیزات تخصصی برق خودرو
وقتی تعمیرات برق خودرو از بررسی‌های معمول باتری، فیوز، سیم‌کشی و مدارهای ۱۲ ولت فراتر می‌رود، ابزارهای پایه به‌تنهایی پاسخ‌گو نیستند. خودروهای امروزی تعداد زیادی ECU، سنسور، عملگر و شبکه ارتباطی دارند و بعضی مشکلات فقط با مشاهده رفتار سیگنال یا ارتباط بین ماژول‌ها قابل تشخیص هستند.
اسیلوسکوپ خودرویی
مولتی‌متر یک مقدار عددی مانند ولتاژ یا مقاومت را نشان می‌دهد، اما اسیلوسکوپ شکل تغییرات سیگنال را در طول زمان نمایش می‌دهد. این تفاوت زمانی اهمیت پیدا می‌کند که یک سیگنال در حالت عادی مقدار قابل‌قبولی داشته باشد اما هنگام کار موتور دچار نوسان، قطعی لحظه‌ای یا تغییر شکل شود. اسیلوسکوپ برای بررسی سیگنال سنسورها، عملگرها و برخی مدارهای کنترلی کاربرد دارد (Fluke)
برای خرید اسیلوسکوپ مخصوص خودرو، تعداد کانال‌ها، پهنای باند، نرخ نمونه‌برداری، حافظه، کیفیت پراب‌ها و وجود امکانات یا تنظیمات مناسب برای اندازه‌گیری‌های خودرویی اهمیت دارد. تعداد کانال بیشتر زمانی ارزش دارد که واقعا به مقایسه هم‌زمان چند سیگنال نیاز داشته باشید.
این ابزار برای شروع کار ضروری نیست، اما برای عیب‌یابی پیشرفته سنسورها، سیستم‌های کنترلی و برخی مشکلات متناوب ارزش زیادی دارد.
دستگاه دیاگ
مولتی‌متر رفتار الکتریکی مدار را اندازه‌گیری می‌کند، اما بسیاری از خطاهای خودرو در سطح ECU و سیستم‌های کنترلی ثبت می‌شوند. دستگاه دیاگ با برقراری ارتباط با ECU اطلاعاتی مانند کدهای خطا و پارامترهای قابل مشاهده سیستم را در اختیار شما به عنوان تکنسین برقکار خودرو قرار می‌دهد.
برای انتخاب دستگاه دیاگ باید بررسی کنید که چه پروتکل‌های ارتباطی و خودروهایی را پوشش می‌دهد، شرایط مشاهده بر خط اطلاعات به چه نحوی است، قابلیت پاک‌کردن و خواندن خطاها چگونه است و آیا برای سیستم‌های مورد تعمیر شما به‌روزرسانی نرم‌افزاری ارائه می‌شود.
برای برقکار عمومی دیاگی که خودروهای مشتریانش را پوشش می‌دهد از دستگاه‌های با امکانات تخصصی که برایش بلااستفاده باشد کاربردی تر است.
تستر باتری و سیستم شارژ
تستر باتری برای تشخیص وضعیت سیستم باتری و مشکلت عملکرد دینام است. وقتی علائمی مانند استارت ضعیف، روشن‌نشدن خودرو یا تخلیه مکرر باتری وجود دارد، در صورت عدم مشکل باتری خودرو باید وضعیت سیستم شارژ و عملکرد دینام بررسی شود.
تستر باتری برای ارزیابی وضعیت باتری و در مدل‌های پیشرفته‌تر برای بررسی سیستم استارت و شارژ استفاده می‌شود. هنگام خرید، به نوع باتری‌های قابل پشتیبانی، محدوده ظرفیت، استانداردهای تست و قابلیت بررسی سیستم شارژ و استارت توجه کنید.
این ابزار برای تعمیرگاهایی که مشتریان زیادی برای مشکلات باتری، دینام و استارت به آنها مراجعه می‌کنند کارآمد است چرا که مدت زمان عیب‌یابی را کاهش می‌دهد.
تجهیزات تخصصی باتری برای بررسی وضعیت باتری، سیستم استارت، شارژ و در برخی تجهیزات، مصرف جریان در زمان خاموش بودن خودرو استفاده می‌شوند. این موضوع در خودروهایی که با تخلیه مکرر باتری مواجه‌اند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
در خرید تستر باتری، بررسی کنید دستگاه برای چه نوع باتری، ظرفیت و استانداردهای تست طراحی شده است. اگر خدمات شما شامل عیب‌یابی سیستم شارژ و استارت است، قابلیت‌های مربوط به بررسی این سیستم‌ها نیز اهمیت دارد.
منبع تغذیه آزمایشگاهی
این ابزار در تعمیرات تخصصی ECU و ماژول‌های الکترونیکی کاربرد دارد. منبع تغذیه آزمایشگاهی امکان تامین ولتاژ کنترل‌شده و محدود کردن جریان را فراهم می‌کند. این ویژگی باعث می‌شود تعمیرکار بتواند رفتار یک برد یا ماژول را در شرایط کنترل‌شده بررسی کند.
این ابزار با توجه به ویژگی‌های قابلیت تنظیم دقیق ولتاژ و محدودکننده جریان، پایداری خروجی، نمایش دقیق ولتاژ و جریان و وجود حفاظت در برابر اتصال کوتاه و اضافه‌بار بایستی خریداری شود.
برای برقکاری که بیشتر سیم‌کشی، باتری، استارت، شارژ و عیب‌یابی‌های معمول انجام می‌دهد، این ابزار در اولویت خرید اولیه نیست؛ اما برای تعمیرات ECU و الکترونیک خودرو به یکی از تجهیزات مهم کارگاه تبدیل می‌شود.
پروگرامر ECU
پروگرامر ECU با ابزارهای عیب‌یابی معمول تفاوت دارد. این تجهیزات در کارهایی مانند خواندن، نوشتن یا مدیریت داده‌های حافظه و نرم‌افزار ECU، بسته به قابلیت دستگاه و نوع ECU استفاده می‌شوند.
در خرید پروگرامر، مهم‌ترین موضوع سازگاری واقعی با ECUهایی است که تعمیر می‌کنید. باید نوع ارتباط، پروتکل‌های پشتیبانی‌شده، روش اتصال، قابلیت پشتیبان‌گیری و بازیابی اطلاعات و همچنین به‌روزرسانی نرم‌افزار دستگاه بررسی کنید.
این ابزار برای برقکار که خدمات معمول را ارائه می‌دهد جز تجهیزات شروع کار نیست و بیشتر زمانی توجیه پیدا می‌کند که تعمیرگاه به‌صورت تخصصی وارد حوزه ECU و الکترونیک خودرو شده باشد.
تجهیزات تعمیر برد
اگر فعالیت تعمیرگاه شامل تعمیر ECU، BCM، ABS یا سایر ماژول‌های الکترونیکی باشد، تجهیزات کار روی برد نیز به ابزارهای اصلی تبدیل می‌شوند. در این سطح معمولا ترکیبی از هویه دقیق، هیتر هوای گرم، منبع تغذیه، تجهیزات بزرگ‌نمایی و ابزارهای اندازه‌گیری مورد نیاز است.
ابزارهای تخصصی تست شبکه‌های ارتباطی خودرو
در خودروهای جدید، ارتباط بین ماژول‌ها فقط از طریق سیم‌های اختصاصی هر قطعه انجام نمی‌شود و شبکه‌های ارتباطی خودرو نیز باید در عیب‌یابی در نظر گرفته شوند. در چنین شرایطی، تجهیزات اندازه‌گیری و دیاگ باید متناسب با معماری و پروتکل‌های ارتباطی خودرو انتخاب شوند.
برای خرید این ابزار باید بررسی کنید دستگاه چه نوع تستی انجام می‌دهد، آیا امکان مشاهده و تحلیل سیگنال وجود دارد، چه پروتکل‌هایی را پشتیبانی می‌کند و شرایط سازگاری با سیستم‌های خودرویی مشتریان شما چگونه است.
ابزارهای عمومی برق خودرو
ابزارهای عمومی، تجهیزاتی هستند که در بسیاری از تعمیرات معمول برق خودرو به کار می‌آیند. از بازکردن رودری و داشبورد تا دسترسی به دسته‌سیم، بازکردن قطعات را شامل می‌شود. این ابزارها برخلاف تجهیزات تخصصی به یک سیستم الکترونیکی خاص وابسته نیستند، اما انتخاب نامناسب آنها می‌تواند باعث آسیب به قاب‌ها، سوکت‌ها یا حتی سیم‌کشی خودرو شود.
مجموعه پیچ‌گوشتی
شما به عنوان برقکار خودرو پیوسته با پیچ‌هایی در داشبورد، رودری، قاب‌ها، چراغ‌ها و تجهیزات داخلی خودرو سروکار دارید.
تنوع نوک‌ها، کیفیت فولاد، مقاومت در برابر خوردگی، دسته ضد لغزش و عایق مناسب در انتخاب ست پیچ‌گوشتی اهمیت دارد. وجود سری‌های دوسو، چهارسو، ستاره‌ای و در صورت نیاز مدل‌های بلند یا کوتاه باعث می‌شود برای دسترسی به پیچ‌های با موقعیت‌های مختلف ابزار مناسب داشته باشید.
پیچ‌گوشتی عایق‌شده استاندارد برای کارهای نزدیک به مدارهای برق‌دار گزینه مناسب‌تری است؛ البته عایق ابزار جایگزین قطع ایمن برق مدار نیست.
مجموعه آچار بکس خودرو
بسیاری از قطعات الکتریکی خودرو با پیچ و مهره نصب شده‌اند بنابراین در کنار ابزارهای الکتریکی به مجموعه‌ای از بکس‌ها و آچارها نیز نیاز دارید.
کیفیت آلیاژ، تنوع سایز، دسترسی به بکس‌های کوتاه و بلند در انتخاب مناسب ست آچار بکس خودرو حائز اهمیت است. مجموعه‌ای که سایزهای پرکاربرد خودرو را پوشش دهد از ست بزرگی که بخش زیادی از اندازه‌های آن استفاده نمی‌شود، کاربردی‌تر است.
ابزار بازکردن رودری و قاب‌های داخلی
برای دسترسی به سیم‌کشی داخل درها، داشبورد و قطعات داخلی، استفاده از پیچ‌گوشتی نامناسب می‌تواند باعث شکستن خارها یا ایجاد خط روی قطعات پلاستیکی شود. ابزارهای مخصوص بازکردن رودری برای همین کار طراحی شده‌اند.
در خرید این مجموعه، جنس مقاوم اما انعطاف‌پذیر، ضخامت مناسب لبه‌ها و تنوع شکل و اندازه ابزارها مهم است. وجود ابزارهای باریک برای شکاف‌های کوچک و ابزارهای پهن‌تر برای قاب‌های بزرگ، مجموعه را کاربردی‌تر می‌کند.
این ابزارها برای تکنسین برق خودروهای جدید که بخش زیادی از سیم‌کشی در پشت قطعات پلاستیکی قرار گرفته، اهمیت دارند.
انبر دم‌باریک
انبر دم‌باریک برای گرفتن قطعات کوچک، نگه‌داشتن سیم یا دسترسی به نقاطی استفاده می‌شود که دست و ابزارهای بزرگ‌تر به آنها نمی‌رسند.
معیارهای انتخاب یک انبر دم‌باریک طول فک، دقت بسته‌شدن دو فک، کیفیت لولا و عایق دسته است. مدل خیلی بلند برای همه کارها مناسب نیست در فضای محدود، یک انبر با طول متوسط و نوک باریک می‌تواند کنترل بهتری ایجاد کند.
مدل‌های فک صاف و فک خم نیز کاربردهای متفاوتی دارند و برای کارگاه‌هایی که تعمیرات متنوع انجام می‌دهند، تهیه هر دو نوع مفید خواهد بود.
آینه بازرسی تلسکوپی
گاهی محل قرارگیری سیم یا قطعه به شکلی است که شما نمی‌توانید مستقیما آن را ببیند. آینه بازرسی تلسکوپی امکان مشاهده پشت قطعات، قسمت‌های عمیق موتور و فضاهای باریک را فراهم می‌کند.
این قطعه را با توجه به کیفیت سطح آینه، قابلیت تنظیم زاویه، طول بازشونده و استحکام مفصل خریداری کنید. مدل‌های دارای چراغ نیز برای فضاهای تاریک کاربرد بیشتری دارند.
جعبه یا ترولی ابزار
در برق خودرو، تعداد ابزارها به‌مرور افزایش پیدا می‌کند. اگر ابزارها دسته‌بندی نشوند، زمانی صرف پیدا کردن وسیله مناسب خواهد شد. جعبه ابزار یا ترولی مناسب باید ابزارهای پرکاربرد را در دسترس نگه دارد و امکان تفکیک ابزارهای دستی، اندازه‌گیری و تجهیزات کوچک را فراهم کند.
برای کارگاه، ترولی چندکشویی مناسب‌تر است؛ برای برقکار سیار، جعبه سبک و قابل حمل اولویت بیشتری دارد.
تجهیزات حفاظت فردی
کار با برق خودرو علاوه بر ابزار فنی، به تجهیزات حفاظتی مناسب نیز نیاز دارد. دستکش کار، عینک ایمنی و کفش مناسب می‌توانند در برابر برخی آسیب‌های مکانیکی و محیط کار از تعمیرکار محافظت کنند.
نوع دستکش باید متناسب با کاری باشد که انجام می‌دهید و برای کار روی مدارهای برق‌دار نیز الزامات ایمنی مربوط به همان کار رعایت شود.
تجهیزات کارگاه برق خودرو
تجهیز کارگاه برق خودرو فقط به خرید ابزارهای دستی و دستگاه‌های عیب‌یابی محدود نمی‌شود. یک کارگاه مناسب باید دارای فضا کافی که در آن خودرو به‌درستی مستقر شود، قطعات و تجهیزات با نظم نگهداری شوند، برق و هوای فشرده در دسترس باشد و تعمیرکار بتواند بدون ایجاد خطر یا اتلاف زمان کار کند.
میز کار تعمیراتی
میز معمولی خانگی برای این کار مناسب نیست زیرا در برابر وزن تجهیزات، ضربه، حرارت و مواد مصرفی کارگاه طراحی نشده است.
هنگام خرید میز کار تعمیراتی استحکام شاسی، تحمل وزن، سطح کار مقاوم، ارتفاع مناسب و فضای کافی برای نگهداری تجهیزات را ملاک قرار دهید. اگر تعمیرات برد و ECU انجام می‌دهید، سطح کار باید برای فعالیت‌های دقیق و نصب تجهیزات جانبی مناسب باشد.
کمپرسور هوا
کمپرسور در کارگاه برق خودرو برای تمیز کردن برخی قسمت‌ها با هوای فشرده، خشک‌کردن محل کار پس از شست‌وشوی و تامین هوا استفاده شود.
هنگام انتخاب کمپرسور دبی هوای خروجی، فشار کاری، توان موتور، حجم مخزن، میزان صدای تولیدی و چرخه کاری باید متناسب با مصرف کارگاه باشد.
سیستم مدیریت کابل و شیلنگ
کابل‌های برق، شیلنگ کمپرسور و سیم تجهیزات اگر روی کف رها شوند، هم باعث بی‌نظمی و هم خطر زمین‌خوردن ایجاد می‌کنند. قرقره جمع‌شونده، نگهدارنده دیواری یا سیستم عبور کابل می‌تواند مسیر تجهیزات را کنترل کند.
تجهیزات اطفای حریق
وجود تجهیزات اطفای حریق در کارگاه برق خودرو حیاتی است. وجود تجهیزات الکتریکی، باتری‌ها و مواد قابل اشتعال باعث می‌شود نکات ایمنی و تجهیزات مناسب برای شرایط اضطراری اهمیت داشته باشد.
اقلام مصرفی ضروری
در تعمیرات برق خودرو، تمام هزینه و زمان کار مربوط به ابزارهای اصلی نیست. بخشی از اقلام مصرفی در زمان تعمیر، تعویض یا مونتاژ می‌شوند و اگر در کارگاه موجود نباشند، حتی یک تعمیر ساده می‌تواند متوقف شود. انتخاب این اقلام باید بر اساس نوع خودرو، محل استفاده، تحمل حرارت و رطوبت، سازگاری با سیم و کانکتور و میزان مصرف روزانه انجام شود.
سیم برق خودرویی در سایزهای مختلف
برای تعمیر یا بازسازی دسته‌سیم، اضافه‌کردن انشعاب و جایگزینی سیم آسیب‌دیده استفاده می‌شود.
سیم رابط و سیم جامپر
برای تست موقت مدار، ایجاد اتصال آزمایشی یا بررسی عملکرد یک قطعه بدون دستکاری دائمی سیم‌کشی استفاده می‌شود.
سرسیم و کابل
برای ایجاد اتصال مطمئن بین سیم و ترمینال، پیچ اتصال، بدنه یا برخی تجهیزات برقی استفاده می‌شود.
فیوزهای یدکی خودرویی
فیوزها از مدارهای الکتریکی در برابر جریان بیش‌ازحد محافظت می‌کنند و از اقلامی هستند که بهتر است در چند رنج پرمصرف همیشه در کارگاه موجود باشند.
رله‌های پرمصرف یدکی
رله‌ها در مدارهایی مانند فن، چراغ‌ها، بوق، پمپ و برخی تجهیزات الکتریکی استفاده می‌شوند و داشتن چند نمونه متداول برای تست یا تعویض سریع مفید است.
کانکتور، فیش و ترمینال یدکی
در تعمیر دسته‌سیم، شکستن قفل کانکتور یا آسیب‌دیدن ترمینال، داشتن نمونه جایگزین می‌تواند از توقف تعمیر جلوگیری کند.
روکش و نوار عایق برق
برای عایق‌کاری محل اتصال، محافظت از سیم و جلوگیری از تماس ناخواسته جنس رسانا با بدنه یا سیم‌های دیگر استفاده می‌شود.
اسپری تمیزکننده کنتاکت
برای پاک‌کردن آلودگی و برخی اکسیدها از روی کنتاکت‌ها و اتصالات الکتریکی استفاده می‌شود.
گیره و بست نگهدارنده سیم و دسته‌سیم
برای ثابت‌کردن سیم‌کشی در جای اصلی و جلوگیری از لرزش، کشیدگی و برخورد سیم با قطعات اطراف استفاده می‌شود.
چسب حرارتی و مواد تثبیت‌کننده مناسب
برای برخی کاربردهای جانبی مانند تثبیت قطعات، جلوگیری از حرکت برخی سیم‌ها یا نگهداری موقت در مونتاژ استفاده می‌شود.
جمع‌بندی
انتخاب لوازم تعمیرات برق خودرو مناسب، بخشی جدایی‌ناپذیر از مسیر تبدیل‌شدن به یک برقکار خودرو است. نوع ابزار مورد نیاز با سطح مهارت و نوع خدمات تعمیرکار تغییر می‌کند. در این مقاله، لیست لوازم تعمیرکاری برق خودرو از ابزارهای پایه مانند مولتی‌متر، تستر برق، هویه و ابزارهای سیم‌کشی تا تجهیزات تخصصی مانند دستگاه دیاگ، اسیلوسکوپ، منبع تغذیه آزمایشگاهی، پروگرامر ECU و تجهیزات تعمیر برد بررسی شد. همچنین کاربرد هر ابزار همراه با ویژگی‌های لازم هنگام تهیه آنها نیز اشاره گردید تا بتوانید تجهیزات موردنیاز را متناسب با مهارت و حوزه تخصصی خود انتخاب کنید.
بر اساس این دسته‌بندی، برای تعمیرات پایه و سیم‌کشی، ابزارهای عمومی و اندازه‌گیری اهمیت بیشتری دارند؛ در سطح نیمه‌حرفه‌ای، تجهیزات عیب‌یابی و دیاگ کاربرد گسترده‌تری پیدا می‌کنند و ورود به حوزه ECU، ماژول‌ها، شبکه‌های ارتباطی و تعمیرات الکترونیکی به تجهیزات تخصصی‌تری نیاز دارد. بنابراین تهیه ابزارها بهتر است مرحله‌ای و بر اساس خدماتی انجام شود که شما به عنوان تعمیرکار قصد ارائه آنها را دارید.
اگر قصد دارید این مهارت را به‌صورت اصولی یاد بگیرند و سپس وارد بازار کار شوید، آموزشگاه فنی حرفه ای سنجش پارسیان دوره آموزش برق خودرو را برگزار می‌کند. گذراندن آموزش تخصصی و کسب مهارت عملی شروع فعالیت حرفه‌ای شما را ساختارمندتر می‌کند.