پوستر مقاله لیست دستورات اتوکد

لیست دستورات اتوکد + میانبرها برای افزایش تسلط و سرعت عمل

اتوکد (AutoCAD) نرم‌افزار پایه و شناخته‌شده در حوزه مهندسی عمران، برق و معماری است که در طراحی و ترسیم دوبعدی و سه‌بعدی استفاده می‌شود. به عنوان یک دانشجو یا مهندس عمران و معماری با نام اتوکد مواجه شدید، شرط حرفه‌ای شدن و افزایش سرعت عمل در نقشه کشی پس از آموزش اتوکد، استفاده از دستورات پرکاربرد است. در این مقاله لیست دستورات اتوکد از دستورات ترسیمی، ویرایشی تا دستورات عمومی و مدیریت فایل را همراه با کلیدهای میانبر اتوکد برای شما آماده کردیم.

لیست دستورات اتوکد

مهم‌ترین دستورات AutoCAD الزاما دستوراتی نیستند که بیشترین تعداد را در فهرست فرمان‌های نرم‌افزار دارند بلکه دستورهایی هستند که در کار روزمره ترسیم، ویرایش، اندازه‌گذاری و مدیریت نقشه کشی بیشتر استفاده می‌شوند.

دستورات ترسیمی اتوکد (Draw)

دستورات Draw پایه اصلی کار با  اتوکد هستند و برای ایجاد هندسه اولیه نقشه به کار می‌روند. از یک خط ساده تا دایره، کمان، مستطیل و دیگر اشکال هندسی کاربرد دارند. شناختن این فرمان‌ها زمانی ارزش واقعی پیدا می‌کند که بدانید هر دستور را در چه موقعیتی استفاده کنید و چه زمانی یک دستور نسبت به روش دیگر سریع‌تر و کاربردی‌تر است.

در جدول زیر، مهم‌ترین دستورات ترسیمی را همراه با میانبر و کاربردشان لیست کردیم:

دستورکلید میانبرکاربرد
LINEL + Enterرسم خط مستقیم
POLYLINEPL + Enterرسم چند خط شکسته به‌صورت یک Object
CIRCLEC + Enterرسم دایره
ARCA + Enterرسم کمان
RECTANGLEREC + Enterرسم مستطیل
ELLIPSEEL + Enterرسم بیضی
SPLINESPL + Enterرسم منحنی نرم و پیوسته
XLINEXL + Enterایجاد خط کمکی بی‌نهایت
HATCHH + Enterپر کردن یک ناحیه بسته با الگوی هاشور

کلیدهای میانبر بالا مطابق تنظیمات پیش‌فرض اتوکد است. از آنجا که میانبرها Alias و قابل شخصی‌سازی هستند در صورت کار با سیستم دیگری ممکن است یک Shortcut متفاوت باشد.

لاین ساده‌ترین دستور ترسیمی اتوکد است و برای ایجاد خطوط مستقیم بین دو یا چند نقطه استفاده می‌شود. این دستور در تمامی نقشه‌های دوبعدی کاربرد دارد؛ از ترسیم دیوار و محور گرفته تا خطوط اندازه‌گذاری و جزئیات اجرایی استفاده می‌شود.

دستور پلی‌لاین برای محیط‌هایی که قرار است بعدا به‌عنوان یک آبجکت واحد انتخاب، جابه‌جا، Offset یا Hatch شوند بسیار مناسب است.

دستور کمان زمانی کاربرد دارد که شکل موردنظر به‌جای یک دایره کامل، یک قوس باشد. این دستور در ترسیم نقشه‌ها برای نمایش بازشوی در، قوس نما و جزئیات منحنی بسیار استفاده می‌شود.

استفاده از دستور ترسیمی Rec برای ترسیم سریع اتاق‌ها، مبلمان، قاب‌ها، پنجره‌ها، تجهیزات و سایر اشکال مستطیلی بسیار مناسب است.

 XLINE یک خط کمکی ایجاد می‌کند که در دو جهت افقی و عمودی تا بی‌نهایت امتداد دارد. این دستور برای ایجاد خطوط راهنما و محورهای کمکی بسیار مفید است.
این دستور برای ایجاد محورهای سازه، خطوط راهنما کاربردی است.

از نظر فنی Hatch بیشتر یک ابزار تکمیل و نمایش ترسیمی شناخته می‌شود اما در نقشه‌ کشی آن‌قدر پرکاربرد است که در کنار ابزارهای ترسیمی بررسی کردیم. در نقشه‌های معماری و اجرایی از هتچ برای نمایش مصالح، مقاطع، سطوح و نواحی مختلف استفاده می‌شود.

در استفاده از این دستور اگر Hatch محدوده موردنظر را تشخیص نمی‌دهد، ابتدا بسته بودن Boundary و وجود شکاف بین خطوط را بررسی کنید.

مهندس معمار در حال ترسیم پلان ساختمان در اتوکد

دستورات ویرایشی و اصلاحی (Modify)

دستورات ویراشی برای اصلاح، جابه‌جایی، تکثیر و تغییر هندسه‌های ترسیم‌شده در نرم افزار نقشه کشی اتوکد استفاده می‌شوند. در پروژه‌های واقعی، بخش زیادی از سرعت کار به همین فرمان‌ها وابسته است. جدول دستورات ویرایشی اتوکد به همراه کاربرد و کلید میانبر به شرح زیر است:

دستورکلید میانبرکاربرد
MOVEM + Enterجابه‌جایی آبجکت
COPYCO + Enterایجاد کپی از آبجکت
OFFSETO + Enterایجاد نسخه موازی یا هم‌فاصله
TRIMTR + Enterحذف قسمت‌های اضافی
EXTENDEX + Enterامتداد دادن Object تا یک مرز
ROTATERO + Enterچرخاندن Object
MIRRORMI + Enterایجاد نسخه قرینه
SCALESC + Enterتغییر اندازه یا مقیاس
STRETCHS + Enterکش دادن بخشی از هندسه
FILLETF + Enterایجاد گوشه گرد
CHAMFERCHA + Enterایجاد گوشه پخ
ARRAYAR + Enterتکثیر منظم آبجکت
ERASEE + Enterحذف Object
EXPLODEX + Enterتجزیه یک آبجکت مرکب
JOINJ + Enterاتصال آبجکت‌های سازگار
BREAKBR + Enterشکستن آبجکت در یک یا دو نقطه
MATCHPROPMA + Enterانتقال خصوصیات یک آبجکت به آبجکت دیگر

یکی از کاربردی‌ترین دستورات ویرایشی در نقشه‌ کشی معماری و فنی است. با این دستور می‌توانید از یک Object، نسخه‌ای با فاصله مشخص ایجاد کنید.

فرض کنید می‌خواهید دیواری با ضخامت ۲۰ سانتی‌متر ترسیم کنید، برای این کار دیوار را انتخاب می‌کنید و یک خط با فاصله ۲۰ سانتی‌متر با این دستور ایجاد می‌کنید. این دستور برای ترسیم سرویس پله در پلان کارآمد است و با تکرار Offset می‌توانید خطوط متوالی پله را ایجاد کنید.

تریم برای بریدن بخش‌های اضافی آبجکت‌ها استفاده می‌شود. یکی از رایج‌ترین کاربردهای آن اصلاح خطوطی است که از محدوده موردنظر عبور کرده‌اند.

  • اصلاح تقاطع دیوارها
  • حذف قسمت اضافه خطوط
  • تمیز کردن پلان
  • اصلاح خطوط اطراف در و پنجره
  • آماده‌سازی مزبندی برای Hatch

این دستور تقریبا مکمل TRIM است. در حالی که TRIM قسمت اضافه را حذف می‌کند، Extend یک آبجکت را تا رسیدن به مرز مشخص امتداد می‌دهد.

  • تکمیل گوشه‌های پلان
  • رساندن خطوط به یکدیگر
  • اصلاح تقاطع‌ها
  • تکمیل خطوط سازه‌ای و معماری

دستور Move برای انتقال یک آبجکت از نقطه‌ای به نقطه دیگر استفاده می‌شود، بدون اینکه شکل یا اندازه آن تغییر کند.

  • جابه‌جایی مبلمان
  • اصلاح موقعیت در و پنجره
  • انتقال جزئیات نقشه
  • تنظیم محل تجهیزات

فرمان Mirror اتوکد برای ایجاد نسخه قرینه از یک آبجکت نسبت به یک محور استفاده می‌شود. این دستور برای یک فضا یا جزئیات معماری که در یک طرف طراحی شده و می‌خواهید همان هندسه را در سمت دیگر ایجاد کنید سرعت عملکرد شما را بیشتر می‌کند.

  • پلان‌های متقارن
  • قرینه کردن مبلمان
  • جزئیات سازه‌ای
  • نماهای متقارن

فرمان Stretch برای تغییر شکل بخشی از یک شی ترسیمی استفاده می‌شود.

این دستور برای افزایش ابعاد کارآمد است. به عنوان مثال پلان اتاقی ۴ متر طول دارد و می‌خواهید آن را به ۵ متر تبدیل کنید. به‌جای پاک کردن و رسم مجدد، می‌توانید بخشی از هندسه را با Stretch جابه‌جا کنید.

فرمان Fillet اتوکد دو آبجکت را با یک قوس به یکدیگر متصل می‌کند و برای ایجاد گوشه گرد کاربرد دارد.

  • گوشه‌های گرد در نقشه‌های معماری
  • اصلاح مسیرها
  • اتصال نرم دو خط

دستور ویرایشی Chamfer برای ایجاد یک خط مورب بین دو موضوع استفاده می‌شود و در واقع گوشه تیز را به یک گوشه پخ‌دار تبدیل می‌کند.

فرمان ویرایشی Array برای ساخت چند نسخه از یک Object با الگوی منظم استفاده می‌شود. این دستور شامل سه الگوی رایج است:

  • Rectangular — ردیفی و ستونی
  • Polar — حول یک مرکز
  • Path — در امتداد یک مسیر

کاربرد این فرمان زمانی اهمیت پیدا می‌کند که شما در پلان ستون را مشخص کردین و می‌خواهید چند ستون با فاصله منظم ایجاد کنید. به‌جای کپی کردن تک‌تک آن‌ها، می‌توانید از Array استفاده کنید و پلان موقعیت ستون را به راحتی آماده کنید.

وقتی تعداد  آبجکت‌ها زیاد و فاصله آن‌ها منظم باشد این دستور معمولا سریع‌تر و دقیق‌تر از کپی‌های دستی است. این دقیقا همان جایی است که تسلط به فرمان‌های ویرایشی باعث افزایش سرعت عمل شما می‌شود و به‌جای پاک کردن و رسم مجدد، شرایط موجود را اصلاح می‌کنید.

دستورات اندازه‌گذاری(Annotation)

بعد از ترسیم و اصلاح نقشه، باید اطلاعاتی مثل ابعاد، توضیحات، علائم و مشخصات فنی را به نقشه اضافه کنید. این ابزارها فقط برای نوشتن متن نیستند بلکه اطلاعات هندسی نقشه به شکلی استاندارد، خوانا و قابل چاپ را قابل ارائه می‌کند. در جدول زیر مهم‌ترین دستورات اندازه‌گذاری اتوکد را آماده کردیم

فرمان DIM یک دستور عمومی برای ایجاد اندازه‌گذاری است و بر اساس هندسه و انتخاب‌های شما نوع مناسب اندازه‌گذاری را می‌توانید ایجاد کند.

دستورکلید میانبر دستورکاربرد
DIMDIM + Enterایجاد اندازه‌گذاری متناسب با نوع هندسه
DIMLINEARDLI + Enterاندازه‌گذاری افقی یا عمودی
DIMALIGNEDDAL + Enterاندازه‌گذاری در راستای Object
DIMANGULARDAN + Enterاندازه‌گذاری زاویه
DIMRADIUSDRA + Enterنمایش شعاع
DIMDIAMETERDDI + Enterنمایش قطر
DIMARCDAR + Enterاندازه‌گذاری طول کمان
DIMSTYLED + Enterمدیریت سبک اندازه‌گذاری
TEXTDT + Enterدرج متن تک‌خطی
MTEXTMT + Enterدرج متن چندخطی
TABLETB + Enterایجاد جدول
  • اندازه‌گذاری دیوارها
  • تعیین طول و عرض فضاها
  • نمایش ابعاد قطعات
  • مستندسازی نقشه‌های اجرایی

فرمان DIMSTYLE یکی از مهم‌ترین دستورات مربوط به اندازه‌گذاری است. با این دستور به جای تنظیم جداگانه هر اندازه‌گذاری در فایل DWG اتوکد یک ساختار ظاهری برای تمامی اندازه‌گذاری‌ها تعریف می‌کنید.

با این کار می‌توانید یک استاندارد واحد در نقشه پیاده‌سازی کنید مثلا واحد نمایش، اندازه فلش‌ها و اندازه متن چه مقداری باشد.

دستور تکست اتوکد برای درج متن ساده و تک‌خطی استفاده می‌شود. برای متن‌های کوتاه و مستقل، TEXT  کافی است.

  • نام اتاق‌ها
  • شماره‌گذاری
  • توضیحات کوتاه
  • برچسب اجزای نقشه
خطوط اندازه گذاری در پلان های مختلف معماری

در اتوکد دستور لایه فقط برای تغییر رنگ خطوط نیست؛ بلکه یکی از اصلی‌ترین ابزارهای مدیریت، تفکیک و کنترل نقشه است. در یک پروژه واقعی می‌توانید دیوارها، درها، پنجره‌ها، اندازه‌گذاری، متن، مبلمان و خطوط کمکی را در Layerهای جداگانه قرار دهید تا کنترل نمایش، ویرایش و چاپ آن‌ها برایتان ساده‌تر شود.

برای مثال در یک پلان معماری می‌توان لایه های A-WALL، A-DOOR، A-WINDOW، A-DIM و A-TEXT داشته باشید. در این حالت اگر بخواهید فقط دیوارها را ویرایش کنید، لازم نیست بین صدها Object جستجو کنید. رعایت این ساختار باعث می‌شود مدیریت فایل در پروژه‌های بزرگ بسیار ساده‌تر شود.

لیست دستورات Layerرا در جدول زیر تهیه کردیم:

دستورکلید میانبرکاربرد
LAYERLA + Enterایجاد و مدیریت لایه‌ها
LAYISOLAYISO + Enterنمایش فقط لایه‌های مربوط به آبجکت انتخاب‌شده
LAYUNISOLAYUNISO + Enterبازگرداندن لایه‌های مخفی‌شده توسط LAYISO
LAYOFFLAYOFF + Enterخاموش کردن لایه انتخاب‌شده
LAYONLAYON + Enterروشن کردن لایه‌های خاموش
LAYFRZLAYFRZ + Enterفریز کردن لایه
LAYTHWLAYTHW + Enterخارج کردن لایه‌ها از حالت  فریز
LAYLCKLAYLCK + Enterقفل کردن لایه
LAYULKLAYULK + Enterباز کردن قفل  لایه
LAYMCHLAYMCH + Enterانتقال آبجکت به لایه یک آبجکت دیگر
LAYCURLAYCUR + Enterانتقال Object انتخاب‌شده به لایه جاری
LAYMRGLAYMRG + Enterادغام لایه‌ها
LAYDELLAYDEL + Enterحذف لایه
LAYFRZLAYFRZ + Enterفریز کردن لایه برای کنترل نمایش

بسیاری از دستورات Layer میانبر تک‌حرفی ندارند و خود نام Command را در Command Line وارد می‌کنید.

دستور Layer اصلی‌ترین دستور برای ساخت، حذف و تنظیم لایه‌ها است. از طریق آن می‌توانید لایه جدید ایجاد کنید و ویژگی‌هایی مانند رنگ، نوع خط، وزن و ضخامت خط و وضعیت نمایش را مدیریت کنید.

با اعمال دستور Layoff شما یک لایه را خاموش می‌کنید؛ یعنی آبجکت‌های آن لایه در نقشه نمایش داده نمی‌شوند.

فرض کنید برای بررسی ابعاد پلان، مبلمان مزاحم دید شماست، با این دستور و انتخاب یک آبجکت از لایه مبلمان تمامی مبل‌ها هاید می‌شود. این روش بسیار سریع‌تر از انتخاب و مخفی کردن تک‌تک مبلمان است.

این سه دستور به‌ظاهر مشابه‌اند، اما کاربرد متفاوتی دارند:

دستورنتیجهکاربرد مناسب
LAYOFFLayer خاموش می‌شودمخفی کردن موقت
LAYFRZLayer Freeze می‌شودکنترل نمایش و مدیریت فایل
LAYLCKLayer قفل می‌شودجلوگیری از ویرایش تصادفی

مثلا اگر فقط می‌خواهید مبلمان را موقتا نبینید، LAYOFF کافی است. اگر می‌خواهید لایه را در شرایطی فریز کنید، LAYFRZ مناسب است. اگر می‌خواهید مبلمان دیده شود ولی کسی نتواند آن را تصادفی تغییر دهد، LAYLCK کاربرد دارد.

کلیدهای عملکردی و ابزارهای کمکی در اتوکد (Function Keys)

کلیدهای F1 تا F12 در اتوکد بیشتر برای روشن و خاموش کردن ابزارهای کمکی، کنترل محیط کار و دسترسی سریع به برخی قابلیت‌ها استفاده می‌شوند. برخلاف دستورات ترسیمی و  ویرایشی، این کلیدها چیزی را مستقیما ترسیم یا ویرایش نمی‌کنند؛ بلکه نحوه کار کردن شما با نقشه را کنترل می‌کنند.

برای ترسیم دقیق، شناخت این کلیدها به‌خصوص هنگام ترسیم دیوار، پلان، ستون، پله و جزئیات اجرایی اهمیت زیادی دارد.

کلیدابزارکاربرد اصلی
F1Helpدسترسی به راهنمای AutoCAD
F2Text Windowمشاهده تاریخچه Command Line
F3Object Snapگرفتن نقاط دقیق هندسی
F4Tablet Modeکنترل حالت Tablet
F5Isoplaneتغییر صفحه در ترسیم ایزومتریک
F6Dynamic UCSسیستم مختصات کاربری دینامیک
F7Gridنمایش/مخفی کردن شبکه
F8Orthoترسیم افقی و عمودی دقیق
F9Snapمحدود کردن حرکت مکان‌نما به گام مشخص
F10Polar Trackingکنترل ترسیم بر اساس زاویه
F11Object Snap Trackingایجاد مسیرهای کمکی از نقاط Snap
F12Dynamic Inputنمایش و ورود اطلاعات نزدیک Cursor

این فرمان  به شما اجازه می‌دهد مکان‌های دقیق هندسی مانند نقطه پایانی  Endpoint، نقطه میانی Midpoint، Centerوسط آبجکت  و Intersectionمحل تقاطع را پیدا کنید.
می‌خواهید یک خط جدید دقیقا از گوشه یک دیوار شروع شود. اگر F3 فعال باشد، نقطه Endpoint  به راحتی شناسایی می‌شود و خط بدون خطای چشمی از همان نقطه آغاز ترسیم می‌شود.

برای ترسیم دقیق پلان، F3 یکی از کلیدهای بسیار مهم است.
فعال بودن کلید F3  به‌تنهایی کافی نیست؛ باید Snapهای موردنیاز را نیز در تنظیمات Object Snap انتخاب کرده باشید.

با فعال کردن کلید F7 شبکه Grid را روی صفحه نمایش روشن یا خاموش می‌کند.

هنگام طراحی اولیه یک پلان، Grid به شما در درک فاصله‌ها و جهت‌گیری کمک می‌کند. اگر خطوط شبکه مزاحم دیدن هاشورها و جزئیات نقشه شوند، با همین کلید F7 می‌توانید آن را خاموش ‌کنید.
Grid صرفا یک راهنمای بصری است و با Snap متفاوت است.

با کلیدF8  حالت Ortho  فعال یا غیرفعال می‌شود. وقتی Ortho فعال است، حرکت مکان‌نما برای ترسیم‌های مستقیم به جهت‌های اصلی افقی و عمودی محدود می‌شود.

برای ترسیم دیوار با فعال کردن Ortho، خط در راستای افقی یا عمودی حرکت می‌کند و احتمال ایجاد زاویه ناخواسته از بین می‌رود.
برای پلان‌های معماری، ترسیم دیوار، ستون، خطوط اندازه و بسیاری از اجزای قائم و افقی بسیار کاربردی است.

با فعال کردن این کلید حرکت مکان‌نما را به فواصل مشخص شبکه‌ای محدود می‌کنید.:
اگر Snap را روی فاصله مشخص تنظیم کرده باشید، هنگام ترسیم خطوط، مکان‌نما با گام‌های تعیین‌شده حرکت می‌کند. این قابلیت می‌تواند برای ترسیم‌های اولیه یا شبکه‌بندی منظم مفید باشد.

  • F7: نمایش یا مخفی کردن Grid
  • F9: محدود کردن حرکت مکان‌نما به گام Snap

بنابراین ممکن است Grid را ببینید ولی Snap خاموش باشد، یا برعکس.

Polar Tracking به شما کمک می‌کند مکان‌نما را در زوایای مشخص هدایت کنید.
به عنوان مثال می‌خواهید یک خط با زاویه 45 درجه رسم کنید. با فعال بودن Polar Tracking و تنظیم زاویه مناسب، مکان‌نما هنگام نزدیک شدن به زاویه موردنظر آن را تشخیص می‌دهد.
این دستور برای ترسیم پله در نما، خطوط مورب، سقف شیب‌دار، دیتیل‌های اجرایی و اشکال هندسی زاویه‌دار بسیار مفید است.

F8 حرکت را به راستای  افقی و عمودی محدود می‌کند اما Polar Tracking می‌تواند زوایای مشخص دیگری مانند 30، 45 یا 90 درجه را نیز کنترل کند.

این ابزار به شما اجازه می‌دهد از نقاط Snap موجود، مسیرهای کمکی ایجاد کنید و موقعیت یک نقطه جدید را بر اساس آنها پیدا کنید.
فرض کنید می‌خواهید یک ستون را دقیقا در راستای محور یک پنجره و در فاصله مشخصی از یک دیوار قرار دهید. با Object Snap Tracking می‌توانید از نقاط موجود در نقشه به‌عنوان مرجع استفاده کنید، بدون اینکه خطوط کمکی دائمی رسم کنید.

F3 نقطه هندسی دقیق مانند Endpoint یا Midpoint را پیدا می‌کند؛ F11 از این نقاط برای ایجاد مسیرهای Tracking و پیدا کردن موقعیت‌های جدید استفاده می‌کند.

این قابلیت اطلاعاتی مانند فاصله و زاویه را نزدیک مکان‌نما نمایش می‌دهد و امکان ورود مستقیم برخی مقادیر در کنار Cursor را فراهم می‌کند.
به عنوان مثال می‌خواهید یک دیوار 5 متری ترسیم کنید. هنگام اجرای دستور لاین می‌توانید طول خط را در Dynamic Input وارد کنید و مقدار موردنظر را سریع‌تر کنترل کنید.

دستورات ابتدایی اتوکد (مدیریت فایل و دستورات عمومی)

دستوراتی که برای افزایش سرعت در ذخیره، باز کردن، کنترل، بازیابی و مدیریت فایل DWG کاربرد دارند.

دستورکاربردمیانبر
NEWساخت Drawing جدیدCtrl + N
OPENباز کردن فایلCtrl + O
SAVEذخیره فایلCtrl + S
SAVE ASذخیره با نام یا مسیر جدیدCtrl + Shift + S
CLOSEبستن DrawingCtrl + W
QUITخروج از AutoCADAlt + F4
UNDOبرگشت عملیاتCtrl + Z
REDOاجرای مجدد عملیات برگشت‌خوردهCtrl + Y

جمع بندی

تسلط بر محیط نرم افزار اتوکد تنها به شناخت ابزارهای ترسیم محدود نمی‌شود؛ بلکه توانایی انتخاب و به‌کارگیری صحیح فرمان‌ها، میانبرها، ابزارهای کمکی و قابلیت‌های مدیریت فایل، نقش مهمی در افزایش سرعت، دقت و نظم فرایند نقشه‌کشی دارد. بررسی کاربرد این ابزارها نشان می‌دهد که استفاده هدفمند از آنها می‌تواند بسیاری از عملیات تکراری در پروژه‌های عمرانی و معماری را ساده‌تر می‌کند و روند اصلاح و مدیریت نقشه‌ها را نیز بهبود می‌بخشد. بنابراین، یادگیری لیست دستورات اتوکد باید در کنار تمرین عملی و اجرای پروژه‌های واقعی دنبال شود تا مهارت شما از حفظ کردن فرمان‌ها فراتر رود و به توانایی حل مسئله در محیط نرم‌افزار تبدیل شود.

برای یادگیری اصولی و پروژه‌محور این مهارت‌ها، آموزشگاه فنی حرفه‌ای سنجش پارسیان در مشهد دوره‌های عمران و معماری فنی حرفه ای را برگزار می‌کند و بستری برای آموزش مهارت‌های موردنیاز ورود به بازار کار فراهم کرده است.

امتیاز دهید
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
تازه‌ترین
قدیمی‌ترین بیشترین رأی